حسن شهرستانی، مشاور رئیس فرهنگستان هنر، در بازدید از نمایشگاه «عقیق مقاومت» عنوان کرد: آثار نقاشی استاد حسنوند، یک کلاس درس تمامعیار در حوزه «هنر مقاومت» است.
به گزارش روابطعمومی موزه هنرهای معاصر فلسطین، صبح امروز، ۳ مرداد ۱۴۰۵، حسن شهرستانی، عضو هیئت علمی دانشگاه هنر و مشاور رئیس فرهنگستان هنر، با همراهی محمد حبیبی، مدیر انجمن تجسمی انقلاب و دفاع مقدس، با حضور در این موزه از نمایشگاه «عقیق مقاومت» بازدید کردند. این نمایشگاه شامل مجموعهای از آثار نقاشی محمدکاظم حسنوند، نقاش و دانشیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس، است که با محوریت پایداری، مقاومت و پیوند حماسههای ملی و فلسطینی برپا شده است.
حسن شهرستانی در حاشیه این بازدید، در گفتوگویی تفصیلی به تبیین جایگاه معنوی، رسالت انقلابی و تحلیل زیباییشناختی این آثار پرداخت.
پدیده مقاومت؛ کانون توجه جهانی با محوریت ایران
وی درباره پیام این نمایشگاه عنوان کرد: پدیده مقاومت، بهخصوص در این ایام و بعد از شهادت رهبر بزرگوار و شهید ما، بهشدت شکوفا و بالنده شده است. همه جهان پس از حوادث طوفان الاقصی و رخدادهایی از این دست، که شاید پیش از آن یک «نَکث» (پیمانشکنی دشمن) یا نوعی توقف کاذب در آن ایجاد شده بود، دوباره به پا خاستند. اکنون کانون توجه جهانیان به این محور مقاومت معطوف شده که ایران در قلب آن قرار دارد.
رسالت هنرمندان و اهالی قلم در بازتاب حماسههای اجتماعی
مشاور رئیس فرهنگستان در همین زمینه افزود: این شرایط ایجاب میکند که واقعاً همه ما پای کار بیاییم؛ همانطور که مردم در خیابانها حماسه آفریدند و نظامیان و مرزبانان ما در مرزها حماسهآفرینی کردند، حوزه هنر، ادبیات و نهادهای هنری کشور نیز باید به این نکته توجه ویژه داشته باشند و حرکتی درخور نشان دهند. چرا که هنرمندان، ادبا، شاعران و روشنفکران، «آنتن نیرومندی» دارند؛ به این معنا که حساسیت و درک عمیقتری نسبت به پدیدههای اجتماعی دارند. یک هنرمند قاعدتاً باید نسبت به ظلم حساستر باشد و به گسترش عدالت توجه بیشتری نشان دهد. تفاوت یک شاعر، یک نقاش یا یک خلاق هنری با دیگران، دقیقاً در همین حساسیتهاست؛ هنر فقط دانش و تکنیک محض نیست، بلکه این توجه و حساسیت متعهدانه است.
این دین پژوه و استاد ادبیات اضافه کرد: ما این تم اصلی و این تعهد را کاملاً روشن، شفاف و درخشان در کارهای ارزنده آقای دکتر حسنوند میبینیم. بنده امروز افتخار داشتم که به تماشای این آثار بنشینم. انصافاً کارهای ایشان هم بار معنوی بسیار بالایی دارد که مصداق «آنچه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند» است و هم به لحاظ فنی و تکنیکی در مرتبهای والاست که البته قضاوت فنی دقیق در حد اساتید فن است؛ اما همین که آثار اینچنین دلنشین و اثرگذار هستند، گویای قدرت تکنیکی کار است.
تجلی معنویت و تخصص در آثار استاد حسنوند
وی درباره اثر «آقای شهید ایران» اظهار داشت: در تابلوی مربوط به «امام شهید» که آن استمرار سرخ شهادت را با نماد «قاصدکها» به شکلی دلبرانه به تصویر کشیده است؛ با دیدن این اثر واقعاً احساس کردم که استاد حسنوند هم وظیفه اجتماعی و انقلابی خود را به شایستگی ادا کردهاند و هم ظرفیتهای والای هنری خویش را به تجلی رساندهاند که این امر، نشانه جامعیت شخصیت هنری و علمی ایشان است.
ما باید به ایشان تبریک بگوییم و آرزو کنیم که علاقهمندان به هنرهای تجسمی، بهویژه نقاشی، از دانشجو تا استاد، از این مجموعه ارزشمند بازدید کنند، بهره ببرند و ایده و الهام بگیرند. به نظر من این مجموعه فاخر میتواند به عنوان سرمشق، توسط هنرمندان جوانتر تکثیر شده و با الگوگیری از کارهای عالی استاد حسنوند، توسعه یابد. برای ایشان آرزوی توفیق مستمر دارم.
پیوند عاشقانه نقاشی متعهد فونتجو با عرفان اجتماعی و انقلابی
مشاور رئیس فرهنگستان هنر در تبیین تجلی اشعار عارفانه و حماسی در آثار استاد حسنوند گفت: اساساً شعر اگر صور خیال در آن نباشد، نظم است و نه شعر. شعر همواره رابطه خویشاوندی بسیار نزدیکی با نقاشی دارد و این پیوند، از جنس «عشق» است؛ به قول حضرت مولانا:
«برادرم، پدرم، اصل و فصل من عشق است
که خویشِ عشق بماند، نه خویشیِ نسبی»
این خویشاوندی عاشقانه در شعر فاخر فارسی، بهخصوص در شعر عرفانی ـ انقلابی ما جاری است. عرفان ما، عرفانی اجتماعی و مسئولانه است؛ نه عرفان گوشهگیرانه، زاهدانه و اهل رهبانیت. عرفان اصیل ما به متن جامعه توجه دارد. تجلی این عرفان اجتماعی را شما میتوانید در جایجای این نمایشگاه ببینید. همانطور که در حین بازدید به خود دکتر حسنوند نیز عرض کردم، با دیدن برخی از این تابلوها، این رباعی عرفانی از عطار نیشابوری در ذهن تداعی میشود که میفرماید:
«گر مرد رهی، میان خون باید رفت
از پای فتاده، سرنگون باید رفت
تو پای به راه درنه و هیچ مپرس
خود راه بگویدت که چون باید رفت»
یا در جای دیگر، اقبال لاهوری با تضمین مصرع معروف نظیری نیشابوری میگوید که به نظرم ذکرش در اینجا مناسب است:
«به عالمی ندهم مصرع نظیری را
کسی که کشته نشد، از قبیله ما نیست»
نمایشگاه «عقیق مقاومت»؛ یک کارگاه آموزشی زنده برای هنرجویان جوان
مشاور رئیس فرهنگستان هنر در خصوص ابعاد تربیتی و تأثیرگذاری این آثار بر نسل جوان و دانشجویان رشتههای هنری اظهار داشت: این گالری در واقع یک «کلاس درس» است. بازدید از این نمایشگاه برای دانشجویان هنر، معادل گذراندن بخشی از یک نیمسال تحصیلی یا یک ترم کامل در گرایش «نقاشی مقاومت» است. حضور در چنین فضاهایی و تحلیل تکنیکی این آثار، آموزش زنده هنر متعهد است.
این استاد دانشگاه در پایان، ضمن ارزیابی آثار مرتبط با محوریت فلسطین و پیوند آن با مقاومت ملی، خاطرنشان کرد: آثار مرتبط با فلسطین بسیار عالی و اثرگذار بودند. جریان هنر مقاومت فلسطین، پیشینهای طولانیتر از تحولات اخیر دارد. اکنون که به همت استاد حسنوند، سرفصل جدیدی گشوده شده است، میبینیم که آثار مرتبط با فلسطین، بهخصوص پس از «طوفانالاقصی»، بازخورد و درخشش بیشتری یافتهاند؛ هرچند پیش از آن هم خلق اثر میشد، اما استاد حسنوند با نگاهی جدید و متفاوت به این موضوع پرداختهاند. در این آثار، پیوند و درهمتنیدگی مقاومت مردم شریف ایران و حماسه مردم فلسطین به زیبایی تصویر شده است و این دو، در حقیقت مکمل و قوامبخش یکدیگرند.
